Muharrem Ayı ve Aşure Orucu

Mübarek Muharrem ayı, Kamerî ayların birincisi olup, Hicrî tarihle 1428 yılına girmiş bulunuyoruz. Müslümanlar tarafından 1400 yıldan beri adına üç aylar denilen Recep, Şaban, Ramazan ayları kutlanmaktadır. Ne yazık ki ihmal edilen kutsal bir ay daha var. O da Muharrem ayı ve aşure orucudur. Güvenilir İslâm kaynaklarından Tirmizi’ye göre muharrem ayının onuncu gününe aşure denilmektedir. Bu ayın 9 ve 11. günlerinde oruç tutmak sünnettir. İmam-ı Tirmizi, Hazreti Ayşe’den (r.anha) naklettiği rivayette: “İslam’dan önce Peygamberimiz ve Mekke halkı aşure orucu tutarlardı.” “Peygamberimiz Mekke’den Medine’ye hicretinden sonra aşure orucu tuttuğu gibi Ashabına da aşure orucu tutmalarını tavsiyede bulunurdu” diye belirtilmektedir.
Güvenilir İslâm bilginlerinden İmam-ı Buharî Hazretleri: “Ramazan orucu farz kılındıktan sonra Peygamberimiz aşure orucu tutmuş ve Ramazan orucundan sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan aşure orucudur.” demektedir.
Peygamberimizin bir Hadis-i Şerif’inde:
“Kim Muharrem ayında bir gün oruç tutarsa, onun için her güne otuz gün oruç sevabı verilir.” buyrulmaktadır.
İslam’dan önce kabileler arasında kavgalar, savaşlar meydana gelmiştir. Muharrem ayında savaşlar yasaklanmış, bu ayda asırlardan beri sulh ve barış ayı olarak bilinmektedir.
Günümüzden 5 bin 400 yıl önce Nuh Tufanı sırasında Nuh’un Gemisi 6 ay kadar su yüzünde dolaştıktan sonra gemi bir gün Sarıkamış tarafına gelince Nuh Peygamber orada bir dağ gördü.
“Allah’a şükürler olsun, sular çekiliyor. Kara göründü.” diyerek gemide bulunan 80 kişiyle birlikte “Allah-u Ekber” diyerek tekbir getirdiler. İşte o günden beri bu dağın adına Allahu Ekber Dağları denilmektedir. Nuh’un Gemisi oradan güneye doğru giderek Kâbe-i Şerîf’in üzerinde dönmeye (Tavafa) başladı.
Bu olaydan sonra Nuh’un Gemisi Kur’an müfessirlerine göre Musul’un kuzeyinde bulunan Cudi Dağı’na oturdu. Gemide bulunan 80 kişi Muharrem ayının onuncu günü karaya ayak bastı. Nuh Peygamber ve halkı, tufan felaketinden kurtuldukları için o gün oruç tuttular. Yedi türlü hububattan Aşure çorbası hazırlayıp, yediler. Nuh Peygamber ve halkı Irak’ta Babil civarında 80 kişinin pazarı denilen köyü kurdular. Bazı kaynaklar bu köyün adının Şevkel Şemanin olduğunu belirtmektedir. 5 bin 400 yıl önce Türklerin ilk yerleştiği yer de Dicle Nehri’nin kıyılarıdır. Türklerin atası Nuh Peygamberin oğlu Yafes, Musul civarında Dicle Nehri’nde boğularak öldükten sonra onun Türk isimli oğlu kabilesiyle birlikte Orta Asya’ya yerleşti.
Hacı Bayram-ı Velî’nin müritlerinden 500 yıl önce maddeyi konuşturan ünlü bilgin, büyük veli Gelibolulu Yazıcıoğlu Ahmed-î Bîcan hazretleri 1453 yılında İstanbul’un fethi sırasında yazdığı ‘Yaratılmışların acaipleri’ adlı eserinde Muharrem ayında vukû bulmuş olayları şöyle sıralamaktadır:
“Hakk Tealâ Hazretleri, arşı alâyı ve Mikâil’i, İsrafil’i, Cebrail’i bu ayın aşure gününde yarattı. Âdem atamızı yine aşure gününde karar eyledi. Nûh Peygamber bu ayın aşure günü tufandan kurtulup Cudi Dağı’na ayak bastı. İdrîs Peygamber aşure günü semaya yükseldi. Lût Peygamberin kavmi aşure günü helâk oldu. İbrahim peygamber aşure günü doğdu. Nemrut’un ateşi aşure günü gülistan oldu. Firavun aşure günü Kızıldeniz’de boğuldu. Karun’un sarayları aşure günü yere battı. Yusuf Peygamber aşure günü kuyudan çıktı. Yakup Peygamberin gözleri aşure günü açıldı. Yahya ve Salih Peygamber aşure günü dünyaya geldiler. Süleyman Peygambere aşure günü saltanat verildi. Eyüp Peygamber aşure günü derdine şifâ buldu. Yunus Peygamber aşure günü balığın karnından çıktı. Yine Yunus Nebî’nin kavmi aşure günü azaptan kurtuldu. Muharrem ayının onaltıncı günü Beyt-ül Mukaddes kıble oldu. Bu ayın onyedinci günü Kâbe-i Şerîf’i yıkmaya gelen fil ordusu ebabil kuşları tarafından helâk edildi.”
Konuyla ilgili diğer kaynaklarda şöyle denilmektedir:
“Yakup Peygamber oğlu Yusuf’a bu ayın aşure günü kavuştu. Âdem Peygamber aşure günü cennetten yeryüzüne indirildi. Hazreti İsa onuncu günü kavminin şerrinden göğe alındı. Hazreti Hüseyin bu ayın aşure günü Kerbelâ’da şehit edildi. Kıyamet bu ayın aşure gününe rastlayan Cuma günü kopacak.” denilmektedir.
Cenab-ı Allah bu kutsal ayın hürmetine cümle müminleri af ve mağfiret etsin. Yüce Türk Milleti’nin mübarek Aşure Günü’nü tebrik eder, barış ve huzur dolu günler dilerim.

Beyt-ül Mukaddes: Kudüs-ü Şerif’te bulunan Mescid-i Aksa’dır.

Kaynaklar:
1. Yaratılmışların Acaipleri: Yazıcıoğlu Ahmed-î Bîcan Hazretleri. 1453, Gelibolu.
2. Peygamberler Tarihi: Emekli Müftü Rahmi Serin. Pamuk Yayınları.
3. Hacc ve Harameyn Rehberi: H. Ahmet Hilmi İmre.
4. Tarih Dağarcığı: Hüseyin Savaş, Toprak Yayınları.
5. Temel Dini Bilgiler: Ali Rıza Kaşeli, 2004, İstanbul.
6. Hayat Safhaları: Medineli Osman Akfırat.