İbrahim ÖZEL - Sivas’ın Zara ilçesinde hazırlanan proje ile her geçen yıl ilginin azaldığı yaprak takvim, yeniden hayat buluyor. 2,5 yıllık bir çalışmanın ürünü olan ve blok olarak hazırlanan halk takvimi; Miladi, Rumi, Hicri ayların yanı sıra resmi olmayan isimleri yalnızca halk tarafından bilinen eski hesap halk takvimi, bu takvime bağlı olarak da fırtına ve tarım takvimlerini muhteviyatında bulunduruyor.

Çalışma hakkında bilgi veren proje sahibi Osman Sarıyıldız; Eskiden, Anadolu’da, yöreye özgü kullanılan ve halk arasında eski hesap olarak nitelendirilen yöresel takvim, günümüzde kullandığımız Miladi takvimden 13 gün geriden gelen, ayları Zemheri, Gücük, Mart, Abrul, Çobanayı, Otayı, Orak, Harman, Gazel, Ekim, Koç ve Karakış isimleriyle nitelendirilen, insanımızın yıllık çalışma çizelgesiydi. Yıl içinde, havanın nasıl olacağı, ne zaman fırtına olacağı, kaç gün devam edeciği gibi hava tahminleri yapılıyordu. Meteoroloji tahminleri bölge insanının gözlemleriyle belirleniyordu. Kuşkusuz bu gözlemler kuşaktan kuşağa binlerce yılda aktarılan tecrübeyle günümüze kadar ulaşmıştır. Radyo ve televizyonun olmadığı, meteoroloji tahminlerinin kendilerine ulaşmadığı zamanlarda, önemli bir işlevi olan eski yöresel takvim, köy insanımızın da bu bilgilere göre ziraat faaliyetlerini düzenlemesini sağlıyordu. Bu takvimi bilen son kuşakta bitmek üzeredir.” dedi.

Sarıyıldız; “Anadolu, tüm tarih çağları boyunca üzerinde yaşayan çeşitli kavim, uygarlık ve halkın kültürel müktesebatının birbirine karıştığı bir medeniyet harmanıdır. Hitit, Sümer, Yunan, Roma, Pers, Bizans, Arap, Selçuklu ve Osmanlı egemenlikleri içerisindeki halkların kültür müktesebatları, birinden diğerine geçerek kendine has bir algı, duyuş, düşünüş ve yaşayış biçimi olarak bize tevarüs etmiştir.” dedi.

2009 yılı için geçtiğimiz yıl Zara İlçesinin bilgilerini içeren pilat bir çalışma yaptıklarını belirten Sarıyıldız; “Adına kısaca ‘halk dehası’ diyebileceğimiz bu olgu gündelik hayatımızda; hikmeti varlığın derinliğine değin uzanan bir atasözü, bir Nasrettin Hoca fıkrası, bir Yunus Emre şiiri, bir Karacaoğlan güzellemesi, bir Zaralı Halil uzun havası, bir Sivas Halısı motifi, bir Tokat Oyun Havası olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu takvimi hazırlamaktaki başlıca amacımız; artık sadece hafızalarda kalmış olan bu mirası kayıt altına almak ve gündelik hayata, aktüalitenin içerisine katmak olmuştur. Bu takvimde öncelikle, Sivas ve Tokat özelinde tarihi, yöresel bilgiler bulacaksınız. Takvim sayfalarının tamamı yöremizle ilgili çeşitli konular içeren yazılarla oluşturuldu. Bu bakımdan Anadolu Halk Takvimi birçok ilki başarmış oluyor. Kuşkusuz bir şekilde gururla söyleyebiliriz ki; Anadolu Halk Takvimi tek bir yöre üzerine çalışılmış ilk takvimdir.” dedi.

"Bu yazı 431 kez okundu. "